Reformatie 1800.
Oudkerk 1799 - Een raam opengebroken bij predikant Haselhoff
Historische aangifte of getuigenverklaring uit 1799, vastgelegd bij het gerecht van Tietjerksteradeel.
Predikant Engelbertus Haselhoff diende de gecombineerde gereformeerde gemeenten van Oudkerk en Roodkerk. Na de prediking op zondag 2 juni 1799 ontdekte hij schade aan een raam en een kabinet in zijn huis. Op 5 juni legde hij daarover een verklaring af.
Verklaring van Engelbertus Haselhoff, 5 juni 1799
Engelbertus Haselhoff was 72 jaar oud. Hij werd opgeroepen, ondervraagd en beëdigd voor Gosse Hinnes, lid van de raad van Tietjerksteradeel, op verzoek van de provinciale fiscaal.
Na de prediking op zondag 2 juni bleek dat uit een venster van het portaal een ruit was losgemaakt. Ook een dwarsspantje van het venster was losgemaakt. Volgens de verklaring was op die manier iemand het huis binnengekomen.
In de middelkamer was een lijst van een kabinet afgebroken. Ook bij het slot had iemand iets gedaan.
Haselhoff had niet vastgesteld dat het kabinet was geopend. Evenmin was hem gebleken dat er goederen gestolen waren.
Na voorlezing ondertekende hij op 5 juni 1799 te Bergum als "Eng. Haselhoff, V.d.m. Roodkerk". De akte werd mede bevestigd door Gosse Hinnes en een secretaris.
Haselhoff beschreef de schade aan het raam en de kast, niet de diefstal van bepaalde goederen. In de omgeving van Oudkerk in de 18de eeuw werden vaker verklaringen over nachtelijke gebeurtenissen opgenomen. In juli 1799 legden bewoners van een boerderij een verklaring over een opengebroken knechtskist af.
Dit verhaal staat ook in het verklaringen uit Oudkerk. Andere dorpen komen aan bod in het overzicht van Tietjerksteradeel, 1795-1802.
Engelbertus Haselhoff, predikant in Oudkerk
Zeer waarschijnlijk dezelfde persoon. In 1799 is Haselhoff predikant voor Oudkerk en Roodkerk en 72 jaar. In 1802 is hij predikant te Oudkerk en 75 jaar; zijn nicht Adriana Lich woont bij hem. Naam, ambt, plaats en drie jaar leeftijdsverschil sluiten precies aan. In beide onderzoeken miste hij zelf geen goederen; de goederenlijst van 1802 behoort aan zijn nicht.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Kaart van Oudkerk en Roodkerk
Oudkerk en nabije plaatsen
Dagelijks leven en tijd
Boerenleven rond 1800
Wonen op het platteland
Kleding rond 1800
Misdaad en straf
De Bataafse Republiek in FrieslandAfbeeldingen
Verantwoording van de tekst
Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.
Meer over het dagelijks leven
Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw
Bronnen
Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 5, EA-4, IB5-EA-4-D05, verklaring V12 (Engelbertus Haselhoff), bronbladen 66-67, opgenomen te Bergum op 5 juni 1799 voor Gosse Hinnes. Diplomatische transcripties en moderne Nederlandse hertalingen in de aangeleverde bronbewerking.
Verantwoording
Een woord bij de beschadiging rond het slot is niet leesbaar. Er is alleen weergegeven dat bij het slot schade of een handeling werd vastgesteld, zonder een gereconstrueerd werktuig te noemen.
De akte zegt expliciet dat niet bleek dat het kabinet was open geweest en dat hem geen gestolen spullen bekend waren. Dit is geen vaststaande diefstal.
De plaatsaanduiding in Haselhoffs handtekening (Roodkerk) is onzeker. De medeondertekening onder Gosse Hinnes is onleesbaar.
De afgebeelde historische voorstellingen tonen niet de betrokken personen of hun woningen. Geen uitspraak uit dit dossier aangetroffen.
Verantwoording
- Enkele historische woordlezingen blijven onzeker. Er zijn geen aanvullende voorwerpen, namen of gebeurtenissen als vaststaand ingevuld.