Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Rijperkerk 1793: Nachtelijk geratel bij de predikantswoning

Alle verhalen en verklaringen uit Rijperkerk

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over nachtelijk geratel bij de predikantswoning.

Bedstede rond 1800.
Bedstede rond 1800.

Verklaringen en stukken: 1793: Nachtelijk geratel bij de predikantswoning

Informatie opgenomen door Gerrit Reitsma, van Tietjerksteradeel en hier , op verzoek van de van deze , om te dienen zoals behoort.

Dominee Jacobus Engelsma Mebius, predikant in de gemeente Rijperkerk en Tietjerkerrijp, wonend te Rijperkerk, in zijn vijfenveertigste levensjaar, is opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Zaterdagmorgen 9 februari 1793, even na vier uur, werd hij gewekt door een wolnaaister die die nacht in zijn huis bij de meid sliep. Zij zei dat er aan of bij het huis werd gebroken en dat zij dat al verscheidene keren had gehoord.

Hij stond op en ging naar achteren, maar hoorde aanvankelijk niets. Terwijl hij weer naar voren liep om zich wat aan te kleden, zei de meid dat zij intussen weer iets had gehoord. Daarna gingen hij, zijn vrouw, de naaister en de meid samen naar het . Na even wachten hoorden zij een schok die enig geratel tegen de dakpannen maakte. Eerst vermoedden zij dat iemand al op de zolder in huis was, of bezig was daar in te breken. Kort daarna hun vermoeden onjuist; vervolgens hoorden zij geen geluid meer.

Een kerkdienst rond 1800.
Een kerkdienst rond 1800.

Iets na zes uur, toen het wat licht begon te worden, gingen zij buiten nader bekijken wat er gebeurd was. Zij zagen dat de loden pijp boven uit de opvangbak was gelicht en beneden bij de regenwaterbak was afgebroken. De strook lood waarmee de pijp aan de muur gespijkerd had gezeten, was aan beide kanten afgesneden. De pijp stond nog tegen de muur aan de oostkant van het huis. De loden opvangbak was ook al omhooggelicht en er was een aanzienlijke snede in gemaakt, maar hij was nog niet helemaal van zijn plaats gehaald. Ook was een stuk lood uit de binnenkant van de bak gebroken. Dat had daar vastgespijkerd gezeten om water van de buitenbak in de binnenbak te brengen. Het stond nog buiten bij de bak. Er bleek dus niets te ontbreken.

Door de duisternis van de nacht hadden de getuige en de andere huisgenoten door het glas bij de achterdeur niemand kunnen zien. Ook toen het licht begon te worden, zagen zij buiten niemand. Hij weet niet wie dit heeft of hebben gedaan en weet verder niets van de zaak. Hij sluit zijn verklaring na voorlezing en ondertekent die. Bergum, 11 februari 1793. J. Engelsma Mebius.

Linkermarge: ' ut ante', een rescriptie zoals eerder. : aldus verklaard voor ons, commissaris en secretaris. Bergum, 11 februari 1793. Handtekeningen van G. Reitsma en iemand met de naam Sminia.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Rijperkerk

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
fiscaal
Ambtenaar die strafzaken onderzocht en namens het gezag optrad.
grietenij
Historisch Fries bestuursgebied.
attestatie
Schriftelijke bevestiging dat verklaringen zijn afgelegd.
rescriptie
Schriftelijk antwoord of bevel van een gerecht.
bleek
Grasveld of plaats waar wasgoed werd gedroogd en gebleekt.

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Rijperkerk

Dagelijks leven

Koken in een huishouden rond 1800.
Koken in een huishouden rond 1800.
Een kamer in een stadswoning rond 1800.
Een kamer in een stadswoning rond 1800.
Een kerkinterieur rond 1790.
Een kerkinterieur rond 1790.
Illustratieve historische reconstructie.
Een burgerwoning rond 1800.
Illustratieve historische reconstructie.
Koken in een burgerwoning rond 1800.

Bron: IB4-D096

Informatieboek 4, bladen 276, 277.

Datering in de bron: 11 februari 1793; incident zaterdag 9 februari, na 04 uur en onderzoek na 06 uur.

Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.

Verklaring, attestatie en S35 gesloten. Geen verdere onderzoeksuitkomst; gezin niet afzonderlijk verhoord in dit stuk.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

    Meer over het dagelijks leven

    Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw