Tietjerk 1790: Inbraak bij schoolmeester Sjoerd Gerrits

Alle verhalen en verklaringen uit Tietjerk

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over inbraak bij schoolmeester Sjoerd Gerrits.

Verklaringen en stukken: 1790: Inbraak bij schoolmeester Sjoerd Gerrits

Verklaringen afgenomen voor Fokke Ypeij, mederechter van Tietjerksteradeel, als commissaris op verzoek van de fiscaal, ambtshalve, om naar behoren te dienen.

Sjoerd Gerrits, schoolmeester te Tietjerk, was in zijn tweeënvijftigste levensjaar. Hij was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Op de zeventiende van deze maand rond negen uur 's morgens was hij naar buiten gegaan om wat hooi te zwelen, bijeen te werken. Zijn vrouw was even daarvoor met hun kinderen per schip naar Leeuwarden vertrokken.

Voor zijn vertrek had hij alle deuren rondom goed gesloten, behalve de schuifdeuren. Daar had hij een houten raam tegenaan gezet dat hij gewoonlijk gebruikte om hooi met de praam te vervoeren. Hij moest door die deuren naar buiten, omdat de voordeuren alleen van binnen konden worden gesloten.

Toen hij om kwart voor twee weer thuiskwam, merkte hij geen enkele verandering, behalve dat de middendeur ongeveer een voet openstond. Hij meende ook die goed op de klink te hebben gedaan. Verder vond hij alles in dezelfde toestand. Hij vermoedde niets kwaads, maar dacht eerder dat hij die middendeur misschien niet goed had dichtgetrokken.

De volgende morgen was hij naar de kerk in Suawoude geweest. Toen hij terugkwam, vertelde zijn vrouw dat zij intussen had ontdekt dat de deuren van de kast in de kamer alleen dichtstonden, zonder in het slot te zitten. De binnendeurtjes van die kast waren van vergaan hout en flink beschadigd. In het ene zat een gat waardoor een gewone kerkbijbel gemakkelijk kon; in het andere een gat groot genoeg om een hand door te steken.

Ook ontbraken goederen die achter die deuren opgesloten waren geweest. Sjoerd onderzocht daarop meteen alles zorgvuldig met zijn vrouw. Zij constateerden de gebroken deurtjes en het ontbreken van de volgende goederen, namelijk: een bijbel met zilveren haken met de letters B H; twee zilveren haken van een bijbel met hun platen, waarvan de ene haak de letters B G droeg en de andere het jaartal 1701; een zilveren zonhoedhaak en oog, gemaakt van draadwerk; een zilveren lepel met de letters A M B; uit een doosje een zilveren knoop van draadwerk en enige kleinigheden; twee slopen met grote letters S G; en nog een laken met de letters B H.

Sjoerd kon niet met zekerheid zeggen dat hem nog meer was ontvreemd. Hij wist ook niet wie de diefstal had gepleegd. Hij dacht dat dit op de zeventiende was gebeurd, terwijl het huis leegstond. Omdat hij verder niets wist, beëindigde hij zijn verklaring na voorlezing en ondertekende die eigenhandig. Bergum, 20 juli 1790. Handtekening: Sjoerd Gerrits.

Hier begint Baukjen Hendriks' verklaring. Zij was de vrouw van Sjoerd Gerrits, schoolmeester te Tietjerk, en in haar eenenveertigste levensjaar. Zij was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Zij verklaarde dat zij op de achttiende van deze maand 's morgens, terwijl haar man in Suawoude naar de kerk was, de kinderkleren van de vorige dag weer in de kast in de kamer wilde leggen.

Zij zag dat de kastdeuren wel dicht waren, maar niet in het slot zaten. De bewerkte binnendeurtjes waren flink beschadigd. In het ene deurtje zat een gat waar een gewone kerkbijbel gemakkelijk door kon. In het andere zat een wat kleiner gat waardoor een hand kon worden gestoken.

Door deze onverwachte ontdekking was zij verontrust. Zij informeerde meteen haar gezin en nodigde hen uit dit mee te bekijken. Bij verder onderzoek ontdekte zij dat verscheidene goederen ontbraken. Zodra haar man uit de kerk thuiskwam, vertelde zij hem de zaak, en toen zij samen alles zorgvuldig bekeken, constateerden zij dat de volgende goederen ontbraken: een bijbel met zilveren haken met de letters B H; twee andere zilveren haken met hun platen, de ene gemerkt B G, de andere 1701; een zilveren zonhoedhaak en oog, gemaakt van draadwerk; een zilveren lepel met A M B; uit een doosje, naast enige kleinigheden, een zilveren knoop van draadwerk; twee slopen met grote letters S G; en een laken met B H.

Baukjen wist niet wanneer of door wie deze diefstal bij hen was gepleegd. Zij dacht dat dit op zaterdag de zeventiende was gebeurd. Toen zij naar Leeuwarden vertrok, was alles nog in orde. Haar man was toen naar het land geweest om hooi te zwelen. Bij haar thuiskomst die avond was zij niet bij de kast geweest; pas zondagmorgen kwam zij daar weer.

Omdat zij verder niets van het een of ander kon zeggen, beëindigde zij haar verklaring na voorlezing en zette haar merk. Bergum, 20 juli 1790. Het bijschrift luidt: Baukjen Hendriks' eigen gezette merk. De attestatie vermeldt commissaris en secretaris, dezelfde plaats en datum, en handtekeningen van F. Ypeij en H. B. van Sminia.

In de marge staat 'rescriptie als eerder'. Dit is een terugverwijzing, zonder dat het eerdere bevel hier opnieuw wordt uitgeschreven.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.