Vrouwenparochie: een dorp in de nieuwe Bildtpolder
Vrouwenparochie ontstond in de 16de eeuw aan de Middelweg, de lange oost-westweg door het in 1505 bedijkte Bildt. De nederzetting heette aanvankelijk Kijfhoek. Rond de kerk groeide een lint van huizen en boerderijen langs de weg. Het dorp kreeg later de naam van zijn parochie, die aan Onze Lieve Vrouw was gewijd.
Vrouwenparochie in de 16de eeuw
Vrouwenparochie rond 1790.
Van houten kerkje naar Bordenakerk
In 1511 stond er een eenvoudig houten kerkje. Dat werd al snel te klein en bouwvallig. Tussen 1526 en 1532 verrees met financiële hulp van keizer Karel V een stenen kerk. Ook die hield het niet blijvend vol: in 1669 vroegen pachters en inwoners de Staten van Friesland om geld voor vervanging. De huidige kerk werd in 1670 gebouwd.
De bouw van de nieuwe kerk in 1670 is een van de best gedocumenteerde gebeurtenissen uit het dorp.
Landbouw langs rechte wegen en sloten
Het landschap van Het Bildt was anders dan dat van oude terpdorpen. De nieuwe polder kreeg lange rechte wegen, kavels en sloten. Boeren verbouwden onder meer graan op de vruchtbare klei. Woningen, boerderijen en arbeidershuizen stonden vooral langs de wegen. Voor veel werk en vervoer waren paard en wagen, lopen en kleine vaarten belangrijk.
Landbouw rond 1550.
Twee oude huizen en een 19de-eeuws orgel
Aan de J.P. van de Bildtstraat 8 staat een huis uit 1783 en aan de Waling Dijkstrastraat 9 een huis uit 1792. In de kerk werd in 1844 een orgel van L. van Dam & Zonen geplaatst. De oude Middelweg is nog steeds de lijn waaraan het dorp zijn langgerekte vorm dankt.
Vrouwenparochie in de 18de eeuw
Herberg rond 1800.
Van dijkwerkers tot schrijver Waling Dykstra
De geschiedenis van Vrouwenparochie is sterk verbonden met het nieuwe Bildtland. De 16de-eeuwse bewoners leefden achter een nog jonge zeedijk, die in 1570 tijdens de Allerheiligenvloed zwaar beschadigd raakte. In de 18de eeuw oefende hier een gewapend vrijcorps. In 1821 werd Waling Dykstra geboren, die een belangrijk deel van zijn jeugd bij zijn grootouders in een dorpsbakkerij doorbracht.
Wat is nog zichtbaar?
- De Bordenakerk uit 1670.
- De oude oost-westlijn van de Middelweg door het dorp.
- Woonhuizen uit 1783 en 1792.
- Het kerkorgel uit 1844.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.