Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
In juli 1520 groeit een geschil over handel en tol tussen Kampen en Zwolle uit tot een oorlog tussen beide steden.
Een geschil over de handel
In juli 1520 begon een oorlog tussen Kampen en Zwolle, twee steden in het Sticht Utrecht. Deze oorlog ontstond door een kleine aanleiding en groeide vervolgens uit tot een veel grotere strijd.
De inwoners van Kampen beweerden dat zij oude brieven hadden gevonden. Daarin zou staan dat alle Oosterse handelsgoederen die van Amsterdam en andere steden kwamen en naar Zwolle werden gebracht, eerst in Kampen moesten worden vertold. Volgens diezelfde aanspraak mochten de Zwollenaren niet meer dan twee vrachtschepen en twee wagens voor goederenvervoer houden.
De Zwollenaren aanvaardden deze uitleg van hun rechten niet. De steden voerden lange tijd oorlog en brachten elkaar schade toe met brandstichting, plunderingen en doodslag. De andere steden van het Sticht bleven aanvankelijk buiten deze strijd.
Deventer probeert te bemiddelen
De stad Deventer probeerde samen met de ridderschap uit het Sticht het geschil te beëindigen. Die bemiddeling had geen resultaat. De bisschop van Utrecht liet de steden hun gang gaan, hoewel zij elkaar steeds weer schade toebrachten.
Plaatsen in de 16de eeuw
De inwoners van Zwolle legden hun zaak daarom voor aan de bisschop en aan de vijf godshuizen in Utrecht, die hierbij betrokken waren. Zij verklaarden openlijk dat zij recht wilden, geen genade. Als de bisschop en de instellingen waarbij zij hun zaak hadden ingediend hun geen recht zouden geven, zouden zij zich gedwongen zien een andere heer te zoeken die hen en hun rechten kon beschermen.
Zwolle zoekt bescherming bij Gelre
Bisschop Philips van Bourgondië stond meer aan de kant van Kampen dan van Zwolle. Hij verwees de Zwollenaren naar de keizer. Zwolle vond langs die weg geen oplossing.
Terwijl het conflict nog voortduurde, onderhandelden de Zwollenaren in het geheim met hertog Karel van Gelre. Zij wilden hem als beschermheer aannemen en in hun stad ontvangen. Dat gebeurde later inderdaad.
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Op de kaart
Stedelingen en plattelanders
Dorpen en steden in Friesland.
Leven in Sneek in de 16de eeuw.
Misdaad en straf in Friesland
De zaak van Yepke Vaer (1521).
Veroordeelde Geldersen 1516 -1524.
Misdaad en straf (1500 - 1550).
Terechtstellingen (1500 - 1550).
Het dagelijks leven
Dagelijks leven en beroepen
De kronieken van Worp
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 232-233 (PDF-bladzijden 245-246).
Online kronieken, dagboeken en brieven.
- Het toleisenrelaas wordt als aanspraak van Kampen verteld, niet als onafhankelijk vastgestelde rechtsgeldigheid van de oude brieven. Twee voerschepen en twee voerwagens zijn behouden. Vrachtwagens is verduidelijkt tot wagens voor goederenvervoer, zodat geen moderne motorvoertuigen worden gesuggereerd.
- Deventer, de ridderschap, de bisschop, de vijf godshuizen en de openlijke eis om recht in plaats van genade zijn behouden. Er zijn geen namen van vijf geestelijke instellingen bij verzonnen. De voorkeur van de bisschop en het verwijzen naar de keizer blijven afzonderlijke mededelingen. De moderne vooruitblik is verwijderd; de ontvangst van de hertog wordt op 1521-2 volledig verteld.