Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Op 27 augustus 1523 sloten de keizerlijke en Gelderse bevelhebbers het verdrag over de overgave van Dokkum.

Het overgaveverdrag

Na de uitwisseling van gijzelaars werden de volgende afspraken vastgelegd:

Het verdrag tussen de keizerlijke bevelhebbers en Goltsteen (in modern Nederlands):

Op 27 augustus 1523 is dit verdrag vastgesteld en gesloten tussen de edele heren Johan, vrijheer van Wassenaer, heer van Voorschoten en Valkenburg en keizerlijk opperbevelhebber, en Georg Schenck, vrijheer van Toutenburg en algemeen keizerlijk stadhouder van Friesland, aan de ene kant, en Johan Goltsteen, bevelhebber van stad en huis Dokkum, aan de andere kant:

• Ten eerste zal Johan Goltsteen met zijn vrouw en huisgenoten vrij en veilig vertrekken met zijn eigen bezittingen: geld, kostbaarheden, kleding, paarden en wapenrusting. Alle levensmiddelen en huisraad van het huis moet hij onbeschadigd, onbedorven en zonder iets te verbergen overdragen en achterlaten.

• Ten tweede mag kapitein Reiner van Bullich met alle edelen, bevelhebbers, soldaten en krijgslieden in de stad veilig vertrekken zoals hiervoor is bepaald.

• Ten derde mogen alle edelen, burgers en boeren die dat willen met hun vrouwen, kinderen en goederen blijven zonder afkoopsom, mits zij de keizer hulde en eed doen zoals andere landen hebben gedaan. Wie niet wil blijven, mag vrij en veilig vertrekken. Wie blijft, mag alleen aannemen wat hem zelf toebehoort, op zijn eed en op straffe van bestraffing.

• Ten vierde zullen de genoemde heren deze personen veilig door het keizerlijke gebied laten begeleiden tot zij in veiligheid zijn en tot de grenzen van Groningenland.

• Ten vijfde mogen alle landbewoners en degenen die tegen de keizer hebben gehandeld eveneens vrij vertrekken. Wie dat wil, mag blijven.

Goltsteen zal stad en huis Dokkum namens de keizer aan de genoemde heren overdragen met al het geschut, de artillerie, het buskruit, gereedschap en levensmiddelen, groot en klein. Niets mag worden weggevoerd, beschadigd, verstopt of verduisterd; anders wordt het verdrag geschonden. Aan beide zijden zijn gijzelaars gesteld om dit verdrag onschendbaar te houden, na te komen en uit te voeren. De overdracht gebeurt morgen omstreeks acht uur.

Als bevestiging staan hieronder onze eigen handtekeningen, op de genoemde dag. Ondertekend: J. Wassenaer; Toutenburg.

Goltsteen vertrekt via Aduard

Op 28 augustus verliet Goltsteen de stad. Gabbe Scheltema en Douwe Donia, die bij de Gelderse bezetting hadden gediend en geen trouw aan de keizer wilden zweren, gingen met hem mee. Die avond bereikten zij Aduard.

Toen Goltsteen de volgende morgen in Groningen aankwam, werd hij gevangengenomen en in zijn herberg opgesloten. De Geldersen hielden hem verantwoordelijk voor het verlies van Dokkum. Hij had immers soldaten uit de stad met schepen op rooftocht gestuurd, terwijl de verdediging vooral manschappen tekortkwam.

Keizerlijke soldaten bezetten de stad

Nadat Dokkum na achttien dagen beleg was overgegeven, bezetten de keizerlijke soldaten zowel de stad als het versterkte huis. Het overige leger trok verder naar Visvliet, in het Groningse gebied, en bleef daar tot 4 september. De troepen moesten verhinderen dat vijanden opnieuw schade aan de keizergezinde Friezen zouden toebrengen.

Op 4 september vertrok het leger vanuit Visvliet door de Wouden in de richting van Sloten. Wassenaer en Schenck reisden zelf terug naar Leeuwarden om enkele dagen uit te rusten.

Schenck had tijdens het beleg van Dokkum een schotwond in zijn schouder opgelopen. De bevelhebbers hervatten hun werk nadat de stadhouder voldoende was hersteld.

Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.