Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

De volkstelling van 1744 in Oppenhuizen en Uitwellingerga.

De volkstelling van 1744 geeft een uitzonderlijk concreet beeld van beide dorpen. Oppenhuizen telde 44 huishoudens met samen 154 inwoners. Uitwellingerga telde 31 huishoudens met samen 136 inwoners.

Boerenerf rond 1700.

Boerenerf rond 1700.

Kleine dorpen langs het water

De bebouwing bestond niet uit een dicht aaneengesloten straat. Boerderijen en woningen lagen langs de vaart en verspreid tussen weilanden en sloten. Tussen beide dorpen liep naast het water slechts een smal pad.

Oppenhuizen: 44 huishoudens

Oppenhuizen bestond uit enkele tientallen huishoudens. Sommige waren boerenhuishoudens waarin ook knechten en dienstmeiden konden wonen. Andere inwoners leefden van ambacht, vervoer of losse arbeid.

Geschiedenis van Oppenhuizen in de 18de eeuw

Uitwellingerga: 31 huishoudens

Uitwellingerga telde 136 inwoners. Hette Watses woonde er in deze periode en werd enkele jaren later als schipper genoemd. Dat beroep past goed bij een dorp waarin vervoer over water zo belangrijk was.

Geschiedenis van Uitwellingerga in de 18de eeuw

Oproer rond 1748.

Oproer rond 1748.

Vier jaar later: groot protest

In 1748 voeren boeren uit Oppenhuizen, Uitwellingerga, Offingawier en Gauw in twee grote schepen richting Hommerts. Het protest richtte zich tegen de belastingdruk. De telling van 1744 laat zien hoe klein de gemeenschappen waren waaruit deze gezamenlijke actie voortkwam.

Het belastingprotest van 1748

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Oppenhuizen en Uitwellingerga nu

Het huidige Oppenhuizen en Uitwellingerga. Het oude lint langs water en weg is nog altijd in het landschap te herkennen.

Kadasterkaart 1811–1832

Kadasterkaart Oppenhuizen en Uitwellingerga 1811–1832

Oppenhuizen en Uitwellingerga op de eerste kadastrale kaart.

De dorpen in de 18de eeuw

Oppenhuizen in de 18de eeuw

Uitwellingerga in de 18de eeuw

Hooioogst rond 1790.

Hooien was onmisbaar voor het wintervoer van het vee.

Huishouden rond 1770.

Huishouden rond 1770.

Beurtvaart rond 1750.

Beurtvaart rond 1750.

Dagelijks leven

Boerenleven in Friesland rond 1800

Wonen op het Friese platteland

Kinderen op het platteland

Eten en drinken in Friesland

Kleding in Friesland rond 1800

Gezondheidszorg in Friesland

Onderwijs en opvoeding

Bruiloften en begrafenissen

Markten en kermissen

Boeren en landarbeiders

Schippers en scheepsvolk

Plaatsen in de omgeving

Sneek

Broek – verhaal uit 1585

Personen

Hette Watses en Doetie Sijbes

Gerryt Hettes en Antje Pieters

Documenten

Lidmaten Oppenhuizen-Uitwellingerga, 1697–1828

Zuivelbereiding rond 1715.
Zuivelbereiding rond 1715.
Dakwerk rond 1750.
Dakwerk rond 1750.

Bronnen

Omschrijvinge van familiën in Friesland, 1744.

O. Santema, Ta de skiednis fan Toppenhuzen en Twellegea, 1939.