De schrijver van "Een bezoek aan het eiland Terschelling", aflevering I (1881):

Voor mijn vertrek had men mij aangeraden oude kleren te kiezen. Ook hartje zomer moest ik een overjas en een muts meenemen. Met die uitrusting spoorde ik naar Amsterdam en ging aan boord van de stoomboot naar Harlingen. In de kajuit bevonden zich een deftige heer en twee dames. Ze leken het niet op mijn eenvoudige reiskleding te hebben begrepen. Als ik binnenkwam, kregen ze ineens behoefte aan de lucht op het dek. Zodra ik weer naar boven ging, vonden zij het buiten blijkbaar te winderig.

Twee jongens van ongeveer twaalf en veertien jaar waren prettiger gezelschap. Ondanks de strenge blikken van hun vader, moeder en tante vroegen zij mij van alles. Later voer ik met postschipper Tjerk op een botter door het ondiepe water. Ik zag de palen en boompjes die de vaargeul aangaven. De schipper wees plekken aan waar bij eb nauwelijks water stond. Voor de haven zag ik eerst het telegraaf- en postkantoor en daarna de huizen van West-Terschelling met de Brandaris erboven. Op de aanlegplaats stond mijn vriend mij op te wachten.

Dezelfde schrijver, aflevering II, met het door hem opgetekende gesprek:

Al in het eerste uur merkte ik dat Terschelling anders was. Aan een huis hing een vlag die ik niet herkende. Ik vroeg welke natie die voorstelde. "Dat is de vlag van Terschelling", kreeg ik te horen. Ik verbaasde mij erover dat het eiland een eigen vlag had en vroeg wie die had bedacht.

"Dat is geen uitvinding", antwoordde mijn vriend trots. De jongens van Terschelling hadden een herkenningsteken voor op zee nodig en hadden de kleuren in hun eigen landschap gevonden. Hij zei een rijmpje op over de rode lucht, blauwe wolken, gele helm, groen gras en wit zand.

Ik plaagde hem met de vraag of het eiland soms een staat in de staat was, met een eigen regering, wetten en taal. "Dat alles hebben we", antwoordde hij. Hij vertelde hoe de burgemeester rekening hield met Terschellinger gewoonten, en beloofde mij het volkslied in de eilandtaal te laten horen.

Ik hoorde ook het lied "O, Skielinge, mi laondsje!" en merkte hoe trots men op het eiland was. Toch was ik niet bereid er zelf te gaan wonen. Ik dacht aan de winters waarin ijs de verbinding met de vaste wal kon afsluiten en zelfs postschipper Tjerk dagenlang niet varen kon.

Dezelfde schrijver, aflevering II, over het wachthuis:

Bij de haven wees men mij een langwerpig gebouwtje aan. Er stonden eenvoudige banken langs de wanden. Buiten zat een grote blauwe steen met een rijmpje over het uitkijken naar zee, reddingen en het liegen binnen.

De vissers spraken er over de vangst en stelden er visprijzen vast. Wie op een grote reis ging, nam er afscheid, en wie terugkeerde werd welkom geheten. Voor een schip dat op de banken was gelopen, kwamen de mannen er bijeen om het reddingswerk te bespreken.

Er kwamen kranten, maar niet iedereen las ze zelf. Drie mannen konden bijzonder goed voorlezen. Als het nieuws op was, begon het wedijveren in sterke verhalen. Wie op een avond de grootste leugen het smakelijkst had verteld, ging tevreden naar bed. Zijn kameraden benijdden hem om die overwinning.

Dezelfde schrijver, aflevering II en III, met het gesprek over "Guusje":

Ik vroeg mijn vriend of visserij het enige middel van bestaan was. Hij glimlachte en zei: "Guusje!" Ik vroeg wat dat dan voor een beroep was. Hij beschreef het als gevaarlijk werk waarbij men met elkaar wedijverde om te mogen helpen.

Als de roep over het eiland klonk, zo vertelde hij, kon niemand rustig blijven zitten. Zelfs oude vrouwen zouden hun werk neerleggen om naar het strand te gaan. Mijn vriend vroeg me, wanneer ik ooit over Terschelling schreef, tegen die gevaarlijke gewoonte te waarschuwen. Maar hij dacht zelf niet dat zulke woorden de eilanders zouden veranderen.

Bij een vermoedelijke stranding moest men eerst zeker weten of een schip werkelijk vastzat. Men kon op een hoog duin twee stokken gebruiken: bleef het schip bij het peilen op dezelfde plaats staan, dan was dat een teken dat het niet gewoon langsvoer. Daarna kwamen de mannen voor redding en berging in beweging.

Dezelfde schrijver, aflevering IV, over vissers van buiten:

Ik hoorde dat er soms een hele rij Engelse vissers voor de Noordzeekust lag. Nederlandse vissers beschuldigden hen ervan netten te vernielen en vis af te nemen. In de herfst kwamen ook de Volendammers. Voor hen bleef vissen de hoofdzaak. Wanneer de Terschellingers zich met een stranding bezighielden, lieten zij de Volendammers op de visgronden werken.

De Volendammers gingen meestal als groep op pad. Eén man bewaarde de gezamenlijke beurs. Als ze een herberg binnenkwamen, zette de waard volgens het gebruik bier en jenever neer. Ze dronken, praatten en zongen, en daarna betaalde de man die de beurs droeg wat de groep had gebruikt.

Dezelfde schrijver, aflevering V, over het uitstapje:

Voor de rit kreeg ik de voorste plaats, naast de voerman. De wagen hobbelde door het zand. De vrouwen praatten opgewekt en probeerden af en toe alvast een lied. We reden langs huizen met moestuinen en kwamen bij het Strieper kerkhof. Daar vertelde men mij een verhaal uit de Franse tijd: een oude Terschellinger vrouw zou aan Engelse soldaten hebben gezegd dat er op die plek honderden stonden en duizenden lagen. De soldaten zouden de grafstenen voor vijandelijke wachtposten hebben gehouden. De vrouw wees volgens die vertelling naar het kerkhof en antwoordde: "Daar staan er bij honderden, maar er liggen er bij duizenden!" De soldaten zouden zich daardoor hebben laten afschrikken. Zo werd het mij verteld; ik heb die ontmoeting zelf niet gezien.

In Midsland namen we thee en haalden de versnaperingen tevoorschijn die de vrouwen in de kist van de voerman hadden gelegd. Later keerden we naar dezelfde herberg terug. De waardin vroeg of wij muziek wilden. De harmonica kwam op tafel, de vrouwen speelden en zongen. Kinderen liepen samen voor het huis om naar ons te luisteren. Bij ons vertrek hoorde ik een omstander zeggen welke vrouw volgens hem de beste zangeres was.

Op de terugweg bleef het gezang doorgaan. Bij een kudde schapen zag ik twee jongens met extra voer. Een jongen zette zijn handen als een trechter aan zijn mond en riep: "Lietske! Lietske! kom maar gauw!" Twee schapen kwamen meteen naar hem toe; de rest graasde door. Daarna liet de tweede jongen zijn eigen dieren op dezelfde manier komen.

Tegen het einde vroeg men of ik ook een tweede zangstem kende. Ik herkende de melodie van een Oostenrijks lied, hoewel ik de woorden niet goed verstond. Zo reden wij zingend langs het strand. De golven sloegen mee, en pas in West-Terschelling, waar mensen naar buiten kwamen om te luisteren, zweeg ons gezelschap. Mij beviel juist het vreemde aan deze vrolijke rit. In mijn eigen omgeving zouden mensen zich er waarschijnlijk over verbazen dat keurige volwassenen zo openlijk zingen. Op Terschelling heeft men andere gewoonten.

Dezelfde schrijver, aflevering VI, over de zee en Willem Barentsz:

Voor mij hoort de geschiedenis van Terschelling bij de zee. Ik denk aan de mannen die hun leven waagden om anderen te redden, en aan Willem Barentsz, die ver naar het noorden voer. De verhalen over de overwintering op Nova Zembla maakten grote indruk op mij.

P.J. Wichers, directeur van de normaalschool op Terschelling, gaf mij bijzonderheden voor dit verhaal. Met die inlichtingen wilde ik beschrijven waarom de naam van Barentsz hier nog altijd zo hoog stond aangeschreven.

Dezelfde schrijver, aflevering VII, over het schip waarover men bleef spreken:

Als de vissers op een winteravond in het wachthuis bijeen zijn, komt de naam Lutine bijna vanzelf ter sprake. De schat is geen sprookje: er is al goud en zilver opgehaald. Toch blijft een groot deel onder het zand liggen. Daardoor is het schip voor de eilanders tegelijk iets werkelijks en iets onbereikbaars.

Ik zal vertellen wat er van de ramp en de bergingen bekend is. Bij de verhalen over de schipbreuk van 1799 moet ik voorzichtig zijn, want niet alle bijzonderheden zijn zeker. Wat wel vaststaat in de oude opgaven, zijn de opgehaalde staven en munten. De wisselende waterdiepte en de zandbanken houden de hoop op nieuwe berging levend.

Dezelfde schrijver, aflevering IV, over de Volendammer vissers:

Ik zag hoe sterk zij als groep op elkaar steunden. Wanneer de mannen aan wal gingen, had één van hen de geldbeurs. In een herberg hoefde de waard niet eerst ieder afzonderlijk naar zijn bestelling te vragen. Hij kwam met een karaf jenever, een karaf bier en glazen. De vissers dronken en praatten, soms zongen zij een lied. Bij vertrek rekende de man met de beurs af.

De Terschellingers vertrouwden deze vissers. Ze lieten hun hun gang gaan, ook wanneer zijzelf wegens een stranding ander werk hadden. In de herfst werd bij het eiland onder meer schelvis, kabeljauw, rog en tarbot gevangen.