Augustus 1828: verregend hooiland en onbegaanbare wegen bij Oldeboorn
Lieuwe Jans de Jong, toen dertig jaar oud, was boer bij Poppenhuizen onder Oldeboorn en noteerde in augustus 1828 hoe hoog water zijn hooioogst belemmerde.
12 augustus: de weg naar het dorp staat onder water
Lieuwe Jans de Jong (in modern Nederlands):
12 augustus 1828. Opnieuw harde zuidwestenwind en de hele dag zware regen. Bijna al onze lage landen staan onder water. Ik kan niet meer droogvoets in ons dorp komen: zowel de nieuwe weg als de oude Leppedijk staat op enkele plaatsen onder water. Veel gemaaid hooi zal op het land bederven; op andere stukken is nog helemaal niet gemaaid.
"Veel hooij moet zoo op het veld bederven, en nog zijn vele landen ongemaaid en zullen het moeten blijven zo het niet verandert."
De natte landen waren voor een boer geen bijkomstigheid. Hooi was nodig om de koeien in de winter te voeren. Het gemaaide gras moest op het land drogen, bijeengebracht worden en naar de boerderij worden gereden. Door de hoge waterstand viel dat werk stil.
Veer rond 1850.
13 augustus: een bericht onderweg
Lieuwe Jans de Jong (in modern Nederlands):
13 augustus. We willen naar ons land rijden om hooi te halen of bij elkaar te werken. Onderweg krijgen we het bericht dat alles onder water staat. Ons voornemen om hooi binnen te halen gaat daardoor niet door.
Het water kwam van de omliggende vaarten en lage landen. Dit gebied was onderdeel van de Friese boezem: het stelsel van meren, kanalen en vaarten waarin overtollig water uit polders terechtkwam. Wanneer het peil steeg, liepen onbeschermde hooilanden onder. Ook een zomerdijk hield de waterstand niet altijd tegen.
Veehouderij rond 1800.
15 augustus: het hooiland is bevaarbaar
15 augustus. Nu staat alles onder water, zelfs de zomerpolders. Het lijkt meer winter dan zomer. Op het laagste land, waar het hooi had moeten liggen, kunnen nu bootjes varen.
Het gemaaide gras lag nog buiten en de rest van het land moest deels ongemaaid blijven. Voor de boerderij betekende dat minder hooi voor het vee in de komende winter. Op 13 augustus ging ik nog op weg om hooi binnen te halen of het op het veld bijeen te werken, maar wij kregen onderweg bericht dat ook dat niet meer ging. Op 15 augustus kon er op het laagste land worden gevaren waar het hooi had moeten worden verzameld.
Veer rond 1850.
Hooi voor de winter
In het dagboek uit 1825 beschrijft Lieuwe een andere periode van hoog water, met een boottocht langs ondergelopen huizen in Oldeboorn. In 1828 trof hetzelfde lage landschap hem midden in het hooiseizoen. Voor meer gebeurtenissen rond zijn boerderij staat ook de biografische pagina van Lieuwe Jans de Jong open.
Het dorp en de omgeving staan ook beschreven op Oldeboorn in de 19de eeuw.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.