Toen en Toen ..
ZoekenHet verhaal van Friesland

Langweer in de 16de eeuw

Langweer was in de 16de eeuw al meer dan een boerendorp. Water, kades, ambacht en handel vormden de basis voor een dorp waarin varen en landgebruik elkaar aanvulden.

Scheepvaart rond 1565.

Scheepvaart rond 1565.

Een dorp aan water en kades

Langweer lag aan vaarwater en de Langweerder Wielen. Landtransport door het natte veengebied was moeilijk, zodat boten voor bewoners veel belangrijker waren dan wagens. De kaden, sloten en waterwegen waren niet alleen landschap maar dagelijkse infrastructuur.

Veer rond 1550.
Veer rond 1550.

Tzalingh de kleermaker

In de Beneficiaalboeken van 1543 verschijnt Tzalingh, aangeduid als "scroer", het oude woord voor kleermaker. Hij gebruikte drie en een halve koegang land. Een koegang was een oude maat voor grasland, gekoppeld aan de hoeveelheid weide die voor vee beschikbaar was. Tzalingh betaalde daarvoor drie en een halve Carolusgulden; dat was een toenmalige munt- en rekeneenheid. Het beroep en het landgebruik gingen bij hem dus samen.

Bakkerij rond 1550.
Bakkerij rond 1550.

Hilck Eeuwe betaalde geen huur

Een bijzondere notitie betreft Hilck Eeuwe, een weduwe. Zij gebruikte twee pondematen land in de Grote Oerd. Een pondemaat was een oude Friese oppervlaktemaat waarvan de praktische omvang plaatselijk kon verschillen. Bij Hilck staat uitdrukkelijk dat zij geen huur betaalde omdat zij arm was. De korte administratieve notitie brengt een huishouden in beeld waarvoor zelfs een kleine jaarlijkse pacht te zwaar was.

Schippersdorp in wording

Langweer had vóór 1600 al een waag en ontwikkelde naast landbouw een handelsfunctie. Boeren uit de omgeving kwamen er met producten; schippers vervoerden goederen verder over het Friese water. Daardoor leefden in het dorp boeren, ambachtslieden, winkeliers en varende mensen dicht bij elkaar.

De omgeving in de 16de eeuw

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.