Lekkum in de 19de eeuw
In de 19de eeuw veranderde Lekkum zichtbaar. Het dorp bleef klein, maar naast de landbouw waren er een oliemolen, een steenbakkerij en bedrijvigheid langs de Dokkumer Ee. Tegelijk werd een groot deel van de terp afgegraven.
1840: ongeveer 127 inwoners
Rond 1840 telde Lekkum ongeveer 127 inwoners. De kerkbuurt zelf bestond midden in de eeuw uit slechts enkele huizen. Het nabijgelegen Snakkerburen, aan het water, was groter. Dat verschil paste bij de ligging: aan de Ee was ruimte voor vervoer, handel en bedrijven.
Oliemolen en steenbakkerij
In het midden van de eeuw had Lekkum een oliemolen en een steenbakkerij. De steenbakkerij gebruikte klei als grondstof. Voor zware producten als stenen was vervoer per schip aantrekkelijk; de Ee gaf rechtstreeks toegang tot Leeuwarden.
Steenbakkerij rond 1850.
1870: een vijftienjarige op het ijs
Op 19 februari 1870 deed Lieuwe van der Woude uit Lekkum mee aan een hardrijderij op schaatsen in Dokkum. Hij was vijftien jaar oud en werd gekoppeld aan de eveneens vijftienjarige Tetje Sijbrandi uit Rinsumageest. De deelnemerslijst is bewaard gebleven.
De terp wordt afgegraven
In de tweede helft van de 19de eeuw werd een groot deel van de Lekkumer terp afgegraven. Terpaarde was waardevolle meststof voor armere landbouwgronden. De afgraving ging zo diep dat aan de noordkant een laag terrein overbleef dat later als ijsbaan werd gebruikt. De kruin en het kerkterrein bleven hoger liggen.
Nieuwe gebouwen
In 1828 kreeg de kerk een orgel van de orgelmakers L.J. en J. van Dam. Rond 1865 werd een nieuwe pastorie gebouwd. In 1871 liet de familie Hettinga Tromp Eeburgh Zathe bouwen, een grote kop-hals-rompboerderij aan de Canterlânswei.
1896: de kerktoren vernieuwd
De toren die in 1778 samen met de kerk was gebouwd, werd in 1896 vervangen. Kerk en toren kregen daardoor het uiterlijk dat de kern van Lekkum tegenwoordig nog bepaalt.
Zuivelbereiding rond 1850.
Wat is nog zichtbaar?
- de diepe afgraving van de terp bij de ijsbaan;
- de 19de-eeuwse pastorie;
- Eeburgh Zathe uit 1871;
- de kerktoren uit 1896;
- de Dokkumer Ee als historische verkeersader.
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.