Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Witveen 1810 - Twee melkschapen en een herkende koppelstok

Heiltje Eeuwes mist een zwart en een wit melkschaap. Sander Annes ontdekte de vermissing; Sijtze Jans herkent later de teruggekomen koppelstok.

Bakkerij rond 1800.
Bakkerij rond 1800.

Heiltje Eeuwes

Heiltje Eeuwes, weduwe van Petrus Lebbes, boerin op het Witveen onder Oostermeer, is 30 jaar. Zij werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. In de nacht van 22 op 23 november verdwenen twee melkschapen, een zwart en een wit. Die waren met een koppelstok aan elkaar verbonden.

Op 4 december ontdekte zij dat de koppen van haar gestolen schapen bij Surhuisterveen waren gevonden. Zij sprak ook over een huid en de koppelstok. Zij sloot na voorlezing en tekende te Bergum op 5 december 1810: Heilte Eeuwes.

Dagelijks leven in Friesland rond 1800.
Dagelijks leven in Friesland rond 1800.

Sander Annes

Sander Annes, arbeider bij Heiltje Eeuwes, weduwe van Petrus Lebbes op het Witveen onder Oostermeer, woont in Rottevalle en is in zijn 39ste levensjaar. Hij werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Op 23 november rond negen uur 's morgens ontdekte hij dat zijn boerin twee schapen uit het land miste, een zwart en een wit.

De schapen waren met een koppelstok aan elkaar verbonden. Hij weet verder niets. Hij sloot na voorlezing en tekende te Bergum op 5 december 1810: Sander Annes.

Sijtze Jans

Sijtze Jans, boerenknecht bij Heiltje Eeuwes, weduwe van Petrus Lebbes op het Witveen onder Oostermeer, is in zijn negentiende levensjaar. Hij werd opgeroepen en ondervraagd. De arbeider Sander Annes vertelde hem op de morgen van 23 november 1810 dat twee schapen uit het land vermist waren.

Zij waren aan elkaar gekoppeld geweest. Sijtze herkent de koppelstok die zijn boerin inmiddels teruggekregen had als de stok waarmee de vermiste schapen aan elkaar verbonden waren. Hij weet verder niets. Hij sloot na voorlezing met zijn eigen kruismerk te Bergum op 5 december 1810, gewaarmerkt door P.W.G.

Bruining.

Deze getuigenissen staan ook bij de verhalen uit Oostermeer.

Andere zaken op dezelfde locatie

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van de streek

Een vrouw bij het hooien rond 1800.
Een vrouw bij het hooien rond 1800.
Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.
Een brug in een Fries veenlandschap rond 1800.
Koken in een huishouden rond 1800.
Koken in een huishouden rond 1800.
Een boer met een polsstok rond 1800.
Een boer met een polsstok rond 1800.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.
Een gerechtelijk verhoor rond 1810.

Dagelijks leven in de 19de eeuw

Omliggende plaatsen in de 19de eeuw

Bergum en omgeving

Bataafse en Franse tijd

Opname van de verklaringen

Verklaringen opgenomen door Jetze van Sminia, baljuw van het vijfde district in Friesland, als commissaris.

De drie verklaringen werden afgelegd voor de commissaris en secretaris te Bergum op 5 december 1810. Sminia; P.W.G. Bruining.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 19de eeuw

Bronnen en verantwoording

Gerecht van Tietjerksteradeel, informatieboek 6, B6-D088. Verklaringen afgelegd op 5 december 1810 te Bergum; scanbladen 255, 256.

Verantwoording

Enkele woorden, namen en omschrijvingen zijn niet goed leesbaar. De hertaling gebruikt waar mogelijk de voorlopige lezing; niet te reconstrueren bijzonderheden ontbreken.