Na het oproer van 20 april 1522 komt graaf van Moers naar Sneek om de nieuwe stadsraad ter verantwoording te roepen. De burgers leggen hem hun klachten en vier eisen voor.

De graaf komt op 2 mei naar Sneek

Op 2 mei 1522 kwam de graaf van Moers naar Sneek. Hij had vrijwel de hele winter in Sloten verbleven. Hij liet zowel de afgezette raad als de nieuwe raad bij zich roepen. Hij wilde weten hoe het oproer in Sneek was ontstaan.

Er werd lang over gesproken. De volgende dag, 3 mei, viel het feest van de Kruisvinding, waarbij een grote kerkelijke omgang werd gehouden. Uiteindelijk spraken de betrokkenen af op de volgende maandag opnieuw bij de graaf te verschijnen. Intussen moesten zij de stadspoorten en de afsluitingen zorgvuldig bewaken, de rust in Sneek bewaren en geen vreemde troepen binnenlaten.

De nieuwe raad verklaart het oproer

Op maandag 5 mei kwamen beide raden weer bij de graaf. De nieuwe raad vertelde waarom de burgers in opstand waren gekomen. De grietmannen hadden boeren van het platteland gevangen genomen, vastgebonden en geld van hen afgeperst. Daarna brachten ze die boeren naar Sneek. De boeren begonnen daardoor de stad als hun vijand te beschouwen. De inwoners wilden dat niet langer verdragen.

De bemanningen van de Gelderse seinschepen deden iets vergelijkbaars. Zij namen op het water en op het land gevangen mensen en geroofde goederen mee, zowel van vrienden als van vijanden. In Sneek verdeelden zij de buit. Daardoor kregen de burgers vijanden binnen en buiten Friesland.

Er werd gevraagd of er een manier was om honderd last rogge voor de burgers naar Sneek te krijgen, als afbetaling op de schuld die de burgers hadden opgeschreven voor de Gelderse soldaten. De graaf antwoordde dat er met hulp van de burgers wel rogge de stad binnen kon komen.

De sleutels blijven bij de burgers

Daarna verlangde de graaf de sleutels van de poorten en de sluitbomen. Hij vond dat hij namens de hertog van Gelre van iedere poort en afsluiting drie sleutels of meer hoorde te hebben. De nieuwe raad wilde daar niet alleen over beslissen. Eerst moesten de zesendertig gekozen vertegenwoordigers van de burgers ermee instemmen. Op woensdag zouden zij antwoorden.

Op woensdag 7 mei had de raad gesproken met de vertegenwoordigers van de gemeente en de leiders van de gilden. De graaf stuurde Michel van Horstein, meester Hubert en zijn schrijver Bernardus naar het stadhuis om het antwoord te halen. De raad gaf hun vier eisen mee. De graaf moest zich daarover beraden en de volgende dag antwoorden.

Vier eisen aan de graaf

De Sneker raad (in modern Nederlands):

• De graaf moest de burgers 33.000 gouden guldens bezorgen die zij nog tegoed hadden voor de Gelderse soldaten. Leenaert van Suartsenburch en Arckles, rentmeester van Gelre, hadden in 1514 namens de hertog beloofd die kosten te betalen, toen de soldaten voor het eerst naar Sneek kwamen.
• Kon de graaf die som niet betalen, dan moest hij als onderpand het versterkte huis van Sloten aan de burgers overdragen.
• De graaf moest vijftig last rogge in de stad afleveren, die op hun schuld in mindering zouden komen.
• Wilde de graaf trouw van de burgers, dan moest hij zorgen dat zij overal veilig konden reizen, varen, verblijven, kopen en verkopen, zowel op het land als op het water, zoals de steden in Gelre dat konden. Zo moesten de klachten van de arme burgers worden gestild. Zij zagen dagelijks grote ellende en armoede, wat de raad niet langer kon verdragen.