Eernewoude door de eeuwen
Verhalen en verklaringen uit Eernewoude
Eernewoude, het huidige Earnewâld, groeide in een laag veen- en watergebied. In 1543 komt Eernewoldt al als landaanduiding voor. In 1786 telde het kleine dorp dertien boerderijen of erven met stemrecht en was het over land alleen in een droge zomer goed bereikbaar. In de 19de eeuw beschreef reiziger Jacobus Craandijk de grote veranderingen die de turfwinning in het landschap had veroorzaakt.
16de eeuw
De naam Eernewoldt komt al in 1543 als landaanduiding voor, maar een zelfstandig dorp bestond nog niet.
Landbouw rond 1550.
17de eeuw
Het gebied bleef vooral veen, water en verspreid landgebruik. De latere dorpsvorming was nog niet voltooid.
Zuivelbereiding rond 1650.
18de eeuw
Nu ontstond het dorp. In 1786 waren er dertien boerderijen of erven waaraan stemrecht was verbonden, geen rijweg en een drukke vaarroute langs het dorp.
Een gerechtelijk onderzoek begon in 1733 na de vondst van een pasgeboren jongen in het water bij Eernewoude. De zaak tegen veenarbeidster Froukje Hayes omvat de verklaringen van dorpsbewoners, een achtervolging met roeiboten en een proces bij het Hof van Friesland.
Beurtvaart rond 1715.
19de eeuw
Vissers, schippers, rietsnijders en veenarbeiders leefden in een dorp dat nog vrijwel geheel op het water was aangewezen.
Turfwinning rond 1800.
Wat is er nog te zien?
- De Agneskerk uit 1794 met klok uit 1500 en preekstoel uit 1699.
- Museum It Kokelhûs, een kleine woning met 18de-eeuwse kern.
- De vervenerswoning aan It Fliet uit omstreeks 1800.
- Petgaten, ribben en water in Nationaal Park De Alde Feanen.
Musea en bezoekerspunten
- Museum It Kokelhûs fan Jan en Sjut.
- Agneskerk en kerkhof.
- Nationaal Park De Alde Feanen.
- Het water rond het Earnewâldster Wiid en de oude vaarroute richting Wartena.
Overzicht van de verhalen uit Eernewoude in de 18de eeuw
- het doek dat in 1756 van de bleek verdween
- de ongeveer 150 pond baars die in 1763 uit een viskorf verdween
Verhalen uit de 18de eeuw
Eernewoude 1809 - Gordijnen en goederen van de bleek
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.