Hardegarijp 1805 - Hozen, een mes en schaatsen uit het buitenhuis van Douwe Douwma

Drie getuigenverklaringen, afgelegd op 6 januari 1805.

In het buitenhuis van boer Douwe Rinses Douwma onder Hardegarijp ontdekten twee knechten en een arbeider dat persoonlijke bezittingen waren verdwenen. De knechten zagen op 5 januari 1805 deuren openstaan die de vorige avond gesloten waren geweest.

Lammert Geerts mist kleding, schoenen en geld

Lammert Geerts werkte als knecht bij boer Douwe Rinses Douwma onder Hardegarijp. Op vrijdagavond 4 januari lagen zijn hozen nog op een kist in het buitenhuis. Ze waren aan de binnenkant gevoerd met witte baai, een wollen stof. Aan de hakken was stopwerk aangebracht en bij een van de tenen was met blauw materiaal hersteld.

Op dezelfde kist lagen een muts met een rand en een ovale doos met een afbeelding of versiering. De volgende ochtend waren de hozen, muts en doos verdwenen. Ook miste Lammert een paar schoenen dat voor zijn bed in het buitenhuis had gestaan.

Uit een broek die bij zijn bed lag, was een linnen buidel gehaald. Daarin hadden naar zijn beste weten negen dubbeltjes en vijftien duiten gezeten. Aan de buidel was bovendien de sleutel van zijn kist vastgebonden.

Toen Lammert op 5 januari opstond, zag hij dat zowel de buitendeur als een deur in de gang bij de bedrijfsruimten openstond. De vorige avond waren ze gesloten geweest. Bij de binnendeur was ook een ketting aangebracht. Lammert vermoedde daarom dat iemand zich de vorige avond in het huis had laten insluiten. Hij had niet gezien dat dit werkelijk was gebeurd.

Gerben Ales ontdekt dat zijn mes weg is

Gerben Ales, negentien jaar, was de tweede knecht van Douwe Douwma. In de nacht van 4 op 5 januari verdween zijn mes, dat in een bruine leren schede zat. Het heft was zeskantig. Op het lemmet stond, iets van de punt af, een grote letter die op een S leek.

Mes en schede hadden op de avond van 4 januari nog op zijn kist in het buitenhuis gelegen. Die kist stond tegen een houten schot. Toen Gerben de volgende ochtend opstond, trof hij de deur van het achterhuis en de deur naar de aangrenzende gang open aan. Beide deuren waren de avond ervoor gesloten geweest. Ook Gerben dacht dat iemand zich de avond ervoor had laten insluiten.

Watter Douwes zoekt zijn schaatsen

Watter Douwes was twintig jaar en werkte als arbeider onder Hardegarijp. Op de avond van 3 januari had hij zijn schaatsen in het buitenhuis van Douwe Douwma opgehangen. Toen hij op de ochtend van 5 januari terugkwam om ze op te halen, waren ze verdwenen.

De schaatsen hadden smalle ijzers. Vooraan zaten oude, niet meer gebruikte gaten, dichtgemaakt met kleine stukjes hout. Achter die gaten waren twee nieuwe gaten aangebracht, waardoor de touwen of leren riemen waren gehaald. Watter achtte het waarschijnlijk dat iemand de schaatsen had meegenomen. Hij kon niet vertellen wie dat was.

Op 6 januari 1805 werden de drie verklaringen in Bergum vastgelegd. Lammert Geerts, Gerben Ales en Watter Douwes tekenden ieder voor hun eigen verklaring.

Andere verklaringen en verhalen

Douwe Rinses / Douma / Douwma aan de Zomerweg

De aangever uit 1801 is 59 jaar, landbouwer aan de Zomerweg onder Hardegarijp. De boer uit 1807 woont op dezelfde weg onder Hardegarijp en is in zijn 66ste levensjaar, dus ongeveer 65. De naam en het verloop van leeftijd en woonplaats passen. De knechtenzaak uit 1805 noemt boer Douwe Rinses Douwma onder Hardegarijp. De handtekening in 1807 blijft onzeker en is geen zelfstandig bewijs voor de achternaam.

Zomerweg 1807 - Drie schapen en drie getuigen

Hardegarijp 1801 - Inbraak bij Douwe Rinses Douma: gouden sieraden en geld uit een kistje

Suameer en Hardegarijp 1801 - Pieter Jans, voorschorten en haarspit | Geschiedenis Toenentoen.nl

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare gegevens. Ze geven niet noodzakelijk de precieze personen, huizen of voorwerpen uit dit verhaal weer.