Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Joure in de 18de eeuw

In de 18de eeuw was Joure uitgegroeid tot een drukke vlekke met markt, scheepvaart, winkels en veel ambachten. De Midstraat en De Kolk vormden het hart van de plaats.

Schoenmakerij rond 1750.
Schoenmakerij rond 1750.

De Friese klok wordt een Jouster product

In de 18de eeuw groeide de Friese klokkenmakerij sterk. Vooral de stoeltjesklok en later de staartklok werden populair bij boeren en burgers die het konden betalen.

Een klok was het product van verschillende vakmensen. De geelgieter maakte metalen onderdelen, de uurwerkmaker stelde het mechaniek samen, een kastenmaker vervaardigde de houten kast en een schilder beschilderde de wijzerplaat. In Joure ontstond daardoor een netwerk van gespecialiseerde ambachtslieden.

De grote bloei zou in de 19de eeuw komen, maar de basis daarvoor werd in de 18de eeuw gelegd.

1753: Egbert Douwes en Akke Thijsses beginnen een winkel

In 1753 begonnen Egbert Douwes en zijn vrouw Akke Thijsses in Joure een winkel in koffie, thee, tabak en andere koloniale waren. Egbert had daarvoor gevaren. Vanuit De Kolk voer hij met een kofschip onder meer richting Scandinavië.

De winkel aan de Midstraat werd de oorsprong van het latere bedrijf Douwe Egberts. Hun zoon Douwe Egberts, geboren in 1755, gaf het familiebedrijf later zijn bekende naam.

Koffie en thee kwamen van ver

Producten als koffie, thee en tabak werden niet in Friesland verbouwd. Ze bereikten Joure via internationale handel en tussenhandel in Nederlandse havens. De winkel van Egbert Douwes laat zien dat een plaats als Joure in de 18de eeuw al verbonden was met handelsstromen ver buiten Friesland.

Keuken rond 1800.

Keuken rond 1800.

Marktdag bracht veel mensen naar Joure

De weekmarkt en de Jouster Merke trokken boeren, handelaren en bezoekers uit de omgeving. Er werd gehandeld, maar een marktdag was ook een moment om nieuws te horen, bekenden te ontmoeten, inkopen te doen en een herberg te bezoeken.

Markten en kermissen in Friesland.

Grote huizen en gewone woningen

Langs de Midstraat stonden aanzienlijke huizen van kooplieden en bestuurders naast eenvoudiger woningen en werkplaatsen. Voor veel ambachtslieden lagen wonen en werken in hetzelfde pand: aan de straat een winkel of werkruimte, daarachter het huishouden en op het erf schuren of kleine werkplaatsen.

Wonen in een stedelijke nederzetting.

1748: boeren kwamen 's nachts naar Joure

Het belastingoproer van 1748 bereikte ook Joure. Grietman Johan Vegelin van Claerbergen noteerde dat in de nacht van 30 op 31 mei een grote groep boeren vanaf de Heerenwal richting Joure trok. Eenmaal in Joure eisten zij bij belastingontvanger Burghoven de belastingboeken op. Toen hij die niet wilde afgeven, dreigde het huis onder de druk van de menigte te worden beschadigd. Jouster gecommitteerden grepen in en voorkwamen geweld.

Vegelin schreef dat de Jouster bevolking sterk aandrong op afschaffing van belastingen, maar dat vertegenwoordigers uit de burgerij de orde wisten te bewaren.

Verder

In beeld (18de eeuw)

Verhoor rond 1780.

Verhoor rond 1780.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Wilt u reageren of heeft u informatie voor ons? Ook oude foto's en vragen zijn welkom.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Joure

Het huidige Joure.

Joure door de eeuwen heen

18de eeuw in beeld

Meer over dagelijks leven en werk

Bezoeken

Dagelijks leven in beeld

Plaatsen in de omgeving

Dagelijks leven

Geld rond 1770.

Geld rond 1770.

Keuken rond 1800.

Keuken rond 1800.

Beurtvaart rond 1700.

Beurtvaart rond 1700.

Woning rond 1750.

Woning rond 1750.

Scheepsbouw rond 1750.

Scheepsbouw rond 1750.

Aanvullende bronnen

Verhalen uit de omgeving