Oostermeer 1774: bedreiging en betwist letsel Trijntie Jans door echtgenoot Eppinga

Alle verhalen en verklaringen uit Oostermeer

Bedreiging en betwist letsel Trijntie Jans door echtgenoot Eppinga. 4–5 november 1774.

Lammert Hendriks hoort bedreigingen

Meesterkuiper Lammert Hendriks woonde in de Rottevalle naast Hieronimus Eppinga en Trijntje Jans. Hij vertelde het gerecht dat Eppinga zich dagelijks zeer dronken dronk en zich boosaardig tegenover zijn vrouw gedroeg. Hij had hem zelf verschillende keren horen dreigen dat hij haar met een mes of een ander instrument de hals zou opensnijden.

In de nacht van 1 op 2 november 1774 hoorde Lammert veel lawaai bij zijn buren. Daarna werd hard op zijn eigen huis geklopt en om hulp geroepen. Toen zijn vrouw opendeed, kwam Trijntje binnen. Zij bloedde aan haar lip en had daar een snede. Volgens Trijntje had haar man die met een mes toegebracht; als zij niet was uitgeweken, zou haar wang geraakt zijn.

Lammert vond dat Trijntje niet veilig bij haar man kon blijven en zorgde dat zij naar haar broer Auke Jans onder Harkema Opeinde ging.

Lammert had niets op Trijntjes gedrag tegenover haar man aan te merken.

Grytie Metskes werkt in het huis

Grytie Metskes werkte op 27 en 29 oktober bij Eppinga thuis. Zij zag dat hij over een kleinigheid ruzie met zijn vrouw maakte en haar vader en familie uitschold. Volgens Grytie probeerde Trijntje hem vriendelijk tot bedaren te brengen.

Op de andere werkdag zag zij opnieuw hoe hij hardnekkig tegen zijn vrouw tekeer ging. Grytie kon niet alle kwellingen woordelijk opsommen. Zij had niets op Trijntjes levenswijze aan te merken en vond dat zij niet bij haar man kon blijven.

Grytie was een weduwe in haar tweeënvijftigste levensjaar en woonde onder Harkema Opeinde. Zij zag Eppinga een voorwerp van zijn vrouw op de vloer gooien en helemaal plat trappen.

Auke Jans geeft zijn zuster onderdak

In de nacht van 1 op 2 november bracht de vrouw van Lammert Hendriks Trijntje naar haar broer Auke Jans. Auke was huisman en 39 jaar oud. Hij zag dat zijn zuster sterk bloedde en een snede in haar lip had. Zij zei dat haar man haar met een mes had verwond.

Auke gaf haar onderdak. Op de avond van 2 november bracht Eppinga's dochter een briefje. Auke gaf dat op 4 november aan het gerecht. De fiscaal merkte het met een A.

Lammert had Auke eerder gevraagd zijn zuster onderdak te geven. Omdat het over zijn zuster ging, wilde Auke zich niet graag verder uitlaten over haar samenleven met Eppinga.

Haar vader ontvangt een tweede briefje

Trijntjes vader Jan Feitses vertelde dat zij op 2 november bij hem kwam en om onderdak vroeg omdat zij bij haar man niet veilig was. Hij kende de moeilijkheden in het huwelijk en wilde haar helpen. Eppinga's dochter bracht later medicijnen en een briefje naar zijn huis. Ook hij gaf het briefje aan het gerecht. Het kreeg het merk B.

Jan was in zijn vierenzestigste levensjaar. Hij beloofde het flesje in de ontvangen toestand die dag of uiterlijk de volgende ochtend persoonlijk aan de heer Cornus over te brengen.

Sijtke Mennerts opent de deur

Sijtke Mennerts, de vrouw van Lammert Hendriks, had Eppinga horen dreigen dat hij zijn vrouw de hals zou afsnijden. Zij had hem ook horen zeggen dat hij haar bij het haar zou grijpen en over straat slepen.

Sijtke was in haar tweeënzestigste levensjaar. De bedreiging met het afsnijden van de hals had zij op een zondag overdag gehoord.

Toen in de nacht op haar venster werd geklopt, sprong zij uit bed en opende de deur. Zij zag Trijntje met een snede en bloed aan haar lippen. Trijntje zei dat Eppinga haar met een mes had geraakt.

Kort daarna kwamen eerst de kinderen en vervolgens Eppinga zelf. Hij wilde zijn vrouw meenemen. Sijtke vond dat onverstandig omdat Trijntje thuis niet veilig was. Eppinga ontkende dat hij de snede met een mes had toegebracht. Volgens hem kon zij geraakt zijn door iets dat hij had gegooid of zichzelf verwond hebben.

Uiteindelijk ging Eppinga weg. Sijtke bracht Trijntje naar Auke en vroeg hem haar onderdak te geven. Zij had niets op Trijntjes gedrag aan te merken.

Hieronimus Eppinga spreekt de beschuldigingen tegen

Tijdens zijn verhoor zei Eppinga dat hij geld aan Lammert had geleend. Toen hij het terugvroeg, waren Lammert en diens vrouw volgens hem partijdig geworden. Hij ontkende dat hun beschrijving van zijn behandeling van Trijntje waar was.

Hij gaf wel toe haar snuifdoos op de grond te hebben gegooid en platgetrapt. Volgens hem wilde hij haar het te veel snuiven afleren. Hij zei ook iets naar haar te hebben gegooid en daarvan berouw te hebben. Volgens hem kon daardoor een krasje aan haar lippen ontstaan zijn.

Volgens Eppinga had zijn vrouw een deel van het goud en zilver dat hij haar had gegeven naar haar zuster gebracht. Hij zei veel inwoners te kunnen noemen die zouden bevestigen dat hij met haar in vriendschap leefde. Hij ontkende uitdrukkelijk haar met een mes te hebben verwond.

Eppinga erkende dat hij beide briefjes zelf had geschreven en aan zijn vrouw en Auke had gestuurd. Ook de medicijnen had hij gestuurd. De getuigen werden op 4 november gehoord; Eppinga ondertekende zijn verklaring op 5 november 1774 in Bergum.

Bij briefje A verklaarde Eppinga dat hij bij uitblijven van zijn vrouw de ruiten van Auke wilde inslaan. Voor de woorden over elkaar niet weerzien in briefje B gaf hij eveneens een eigen uitleg.

Trijntje Jans, Hieronimus Eppinga en hun buren

Dezelfde huishoudens: Beide onderzoeken spelen in 1774 in de Rottevalle en noemen hetzelfde echtpaar en buurman, meesterkuiper Lammert Hendriks. Zijn vrouw komt met verschillende lezingen van haar naam voor, Sijtke Minderts en Sijtke Mennerts; haar leeftijd en echtgenoot sluiten aan. In april gaat het om water en stenen van buiten; in november om bedreigingen en betwist letsel binnen het huwelijk.

Oostermeer 1774: nachtelijk water en stenen gooien bij Eppinga | Geschiedenis

Scheepvaart 1750.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.