De schoolmeesters van Oppenhuizen en Uitwellingerga.

De dorpsschool was eeuwenlang nauw verbonden met de kerk. Een schoolmeester gaf niet alleen les. Hij kon ook koster, voorzanger of klokkenluider zijn. In kleine dorpen was het inkomen uit lesgeven alleen vaak onvoldoende.

Vroege schoolmeesters

In Oppenhuizen worden al aan het einde van de 16de eeuw schoolmeesters genoemd. In 1611 gelastten Gedeputeerde Staten de inwoners dat zij een bekwame schoolmeester moesten aantrekken. In 1614 ging Gerrit Jansen zelfs zelf preken nadat de predikant was overleden.

De schoolmeester die zelf ging preken

Schoolmeesters in het lidmatenregister

In 1709 wordt Sijbolt Meijes Jaarsma als schooldienaar in Oppenhuizen genoemd. Ook Uitwellingerga had een eigen schooldienaar. Het gezamenlijke lidmatenregister laat zien dat onderwijzers geregeld van plaats wisselden.

Nieuwe schoolgebouwen in de 19de eeuw

In Oppenhuizen werd in 1831 een nieuwe school gebouwd en in 1872 opnieuw een vervangend gebouw. In 1847 waren er 53 leerlingen in de zomer en 42 in de winter.

Uitwellingerga telde in 1847 50 leerlingen in de zomer en 41 in de winter. In 1850 waren er 43 leerlingen.

Geen leerplicht

Een school in het dorp betekende nog niet dat ieder kind dagelijks aanwezig was. Kinderen hielpen thuis en op de boerderij. Pas in 1901 werd regelmatig schoolbezoek door de landelijke leerplicht wettelijk verplicht.