Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
Op 1 juli 1517 verlieten de Gelderse soldaten Alkmaar met hun buit en gevangenen. Ze trokken door Holland naar Beverwijk, Spaarndam en Asperen, terwijl de Bourgondiërs de achtervolging inzetten.
Van Alkmaar naar Spaarndam
De Geldersen namen hun geroofde goederen en de mensen die zij gevangenhielden mee uit Alkmaar. Ze trokken naar Beverwijk, staken de plaats in brand en gingen daarna verder in de richting van Spaarndam.
In Haarlem hadden zich edelen, soldaten en mannen van het platteland verzameld. Toen zij van de tocht hoorden, rukten veel ruiters en soldaten uit om de Geldersen te achtervolgen. Ze bevrijdden enkele gevangenen en heroverden wagens met goederen. Sommige Gelderse soldaten wierpen hun bepakking af om te kunnen vechten. Zo bereikten ze al strijdend Spaarndam.
Daar staken zij de plaats in brand, met de kapel en de sluizen. Er bleef niets overeind. De inwoners van Amsterdam hadden op de dijk tussen Amsterdam en Spaarndam een blokhuis gebouwd. Het werd verdedigd door zestien of zeventien mannen. De Geldersen namen het stormenderhand in en doodden alle verdedigers.
Over Amstelveen naar Utrecht
Vervolgens trokken ze langs Amsterdam naar Amstelveen. Zij staken alles in brand waar zij langskwamen, totdat zij het Sticht van Utrecht bereikten. Daar sloegen zij voor de nacht hun kamp op bij Abcoude. De volgende dag trokken ze verder langs Utrecht, gingen bij Culemborg met vaartuigen over de Lek en bereikten Asperen.
De bestorming van Asperen op 9 juli
Op 9 juli vielen ze Asperen aan. Drie keer werden zij teruggeslagen voordat het hun lukte de stad stormenderhand in te nemen. Daarbij verloren zij ongeveer duizend man.
Plaatsen in Friesland rond 1517
Na de verovering doodden zij de mensen die zij te pakken kregen: mannen, vrouwen, priesters en andere geestelijken. Er gebeurde groot leed. Tot de Gelderse aanvoerders behoorden:
- Albert van den Busch
- Wilke Vries
- Hans van Binsel
- Balthasar van Tricht
- Sneewangen
Naast deze mannen waren er nog andere bevelhebbers.
Daarna kwam de graaf van Nassau, stadhouder van Holland, met een grote strijdmacht van ruiters en voetvolk. Bij hem waren de heer van IJsselstein, de heer van Wassenaer, graaf Felix en andere edelen. Ze sloten de Geldersen in Asperen in.
Worp van Thabor - Kroniek van Friesland, boek 5
Wilt u reageren?
Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.
De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.
Op de kaart
Stedelingen en plattelanders
Dorpen en steden in Friesland.
Leven in Sneek in de 16de eeuw.
Misdaad en straf in Friesland
De zaak van Yepke Vaer (1521).
Veroordeelde Geldersen 1516 -1524.
Misdaad en straf (1500 - 1550).
Terechtstellingen (1500 - 1550).
Het dagelijks leven
Dagelijks leven
Verwante plaatsen en verhalen
De kronieken van Worp
Bronnen en verantwoording
Worp van Thabor, Vijfde boek der Kronijken van Friesland, Leeuwarden 1871, gedrukte blz. 205-206 (PDF-bladzijden 218-219).
Kronieken, dagboeken en brieven - de bronuitgaven van Worp van Thabor.
- Alle bronpassages vanaf vertrek uit Alkmaar op 1 juli zijn vergeleken. Reysgers zijn in de achtervolging als ruiters weergegeven, naast soldaten. Het grote leed in Asperen is een oorspronkelijke kwalificatie, geen toegevoegde emotie.
- De zestien of zeventien verdedigers van het blokhuis, drie afgeslagen aanvallen en ongeveer duizend verloren mannen zijn bronopgaven. Zij zijn niet met andere historische tellingen vervangen. Klercken is als andere geestelijken weergegeven; er is geen nieuwe aparte beroepsgroep bij verzonnen. De bron noemt geen opdracht van Grote Pier voor deze tocht.