Toen en Toen ..
Zoeken Het verhaal van Friesland

Giekerk 1796: Inbraak bij een herbergier en schipper

Alle verhalen en verklaringen uit Giekerk

Deze pagina bevat de beschikbare verklaringen en stukken over inbraak bij een herbergier en schipper.

Houtwerf aan het water, 18de eeuw.
Houtwerf aan het water, 18de eeuw.

Verklaringen en stukken: 1796: Inbraak bij een herbergier en schipper

Informatie opgenomen door Johannes Lodema, lid van het gemeentebestuur van Tietjerksteradeel, als commissaris, op verzoek van de fiscaal, rechterlijk ambtenaar van dit rechtsgebied, om te dienen waar nodig.

Willem Jacobs, herbergier en schipper in Giekerk, in zijn 32e levensjaar, werd opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Hij verklaarde dat hij afgelopen zaterdagmorgen, iets vóór vier uur, opstond en ontdekte dat de ruiten van het venster naast de achterdeur kapot waren. De achterdeur stond wijd open. Vervolgens zag hij dat uit het achterhuis ontbraken:

Een geheel nieuw vierkant sprietzeil, ongeveer twintig el groot; een vat met nog ongeveer 25 pond siroop; vier graanzakken, waarvan twee zonder letters, één met de letters T.K. en daaronder "Leeuwarden", en één met de letters K.S.; enkele papieren zakken met "zaaij orten" en bonen, die aan de balk hadden gehangen; een linnen hemdrok met zwarte benen knopen.

Een linnen broek; drie "k. Schapde" grijze kousen.; een papier met lotspijkers; een koperen theeketel; een paar vrouwenschoenen; een paar schaatsen; een zak met "knalzand"; enkele aardewerken potten uit de winkel; een sabel in een bruine schede, met een houten gevest; en wat touw.

Werk aan een houten schip.
Werk aan een houten schip.

Willem heeft 's nachts geen enkel geluid gehoord en weet niet wie deze daad heeft gepleegd. Hij vermoedt dat men richting Oenkerk en Oudkerk is gereisd, omdat op de weg in Oenkerk op twee plaatsen siroop in het zand was gevonden. Het lege siroopvat werd op enige afstand van zijn huis achter een hoop boekweitstro gevonden. Daar lagen ook een paar lege aardewerken potten. Achter zijn huis werden drie lege zoutzakken, drie dweilen en een oude koperen asketel gevonden.

Hij wist verder niets. Na voorlezing beëindigde hij zijn verklaring en ondertekende eigenhandig. Bergum, 21 maart 1796. Handtekening: Willem Jacobs.

In de marge: beschikking zoals eerder.

Aldus verklaard voor ons, commissaris en secretaris. Bergum, 21 maart 1796. Ondertekend door J. Lodema.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.

Kaart van Giekerk

Bron: IB4-D136

Informatieboek 4, bladen 462, 463.

Datering in de bron: 21 maart 1796; afgelopen zaterdag vlak vóór 04.00 (19 maart afgeleid).

Namen en woorden met [?] zijn onzeker gelezen. ... geeft een onderbreking of een niet betrouwbaar leesbare passage aan.

Tekstueel afgesloten met IB4-S76 en attestatie op 463. Geen bewezen daders of later vervolg geleverd. Gevonden siroop op de weg ondersteunt volgens Willem een vermoedelijke reisrichting; hij heeft geen vertrekkende daders gezien. De drie gevonden zoutzakken worden niet zonder bewijs gelijkgesteld aan de vier vermiste graanzakken. De gevonden asketel is niet stilzwijgend dezelfde als de vermiste theeketel. Welke persoon de siroop en teruggevonden voorwerpen vond, staat niet steeds uitdrukkelijk vermeld.

Afbeeldingen bij het dagelijks leven

Moeilijke woorden
el
Oude lengtemaat voor onder meer textiel; de lengte verschilde per streek en tijd.
fiscaal
Ambtenaar die strafzaken onderzocht en namens het gezag optrad.

Meer verhalen

Bekijk het overzicht van Giekerk

Dagelijks leven

Herberg rond 1800.
Herberg rond 1800.
Kuiperij rond 1795.
Kuiperij rond 1795.
Herberg rond 1800.
Herberg rond 1800.
Turfschuit op een Friese vaart, 18de eeuw.
Turfschuit op een Friese vaart, 18de eeuw.
Een houten scheepsinterieur.
Een houten scheepsinterieur.

Verantwoording van de tekst

Sommige woorden, namen, bedragen en dateringen zijn niet goed leesbaar. In het verhaal is waar mogelijk de voorlopige lezing uit de bronbewerking gebruikt. Onduidelijke verbindingswoorden zijn weggelaten; onzekere passages zijn niet aangevuld met verzonnen gebeurtenissen.

Meer over het dagelijks leven

Plaatsen in de omgeving in de 18de eeuw

Bataafse en Franse tijd