In het jaar 1500:
Enkele gebeurtenissen in de strijd tegen de hertog van Saksen in 1500.

De kanonnen van Groningen

In de algemene raad van de Friezen, gehouden in Franeker, werd besloten om gezanten naar Groningen te sturen om grote kanonnen te lenen. Omdat de Groningers de kanonnen niet wilden uitlenen zonder onderpand, werd besloten om uit elke kerk in Oostergo en Westergo een kelk te nemen en deze als onderpand aan de Groningers te geven voor de kanonnen.

Als de kanonnen verloren zouden gaan (wat later ook gebeurde), dan zouden de Friezen iemand aanwijzen om te onderhandelen met de Groningers over de waarde van de kelken in vergelijking met de kanonnen, en hierover werden aan beide zijden verzegelde brieven opgesteld.

Nadat de hertog van Saksen de strijd tegen de Friezen had gewonnen en de kanonnen had veroverd, en de leiders die de kanonnen van de Groningers hadden geleend nog ballingen waren en meestal in Kampen verbleven, stuurden de Groningers een boodschapper naar Kampen met het verzoek om de kelken binnen veertien dagen terug te kopen, anders zouden ze de kelken vernietigen en verkopen. Dit was in strijd met hun verzegelde overeenkomsten, omdat ze wisten dat de edelen en landen op dat moment niet in staat waren om te betalen.

De belegering van het stenen huis in Sloten.

Op 16 mei kwam Jonker Oswald, drost van Sloten namens de hertog van Saksen, naar het huis in Sloten met vier of vijf soldaten. Dit werd gezien door de geestelijken binnen Sloten, die hem gevangen namen en het nieuws naar de Friezen in Franeker stuurden met een verzoek om hulp bij het belegeren van het huis, omdat de rentmeester daar nog was met vijftien soldaten.

Soldaten uit Winbritzeradeel en Sneek kwamen de geestelijken in Sloten te hulp en belegerden het huis zodat niemand erin of eruit kon. Uiteindelijk werd overeengekomen dat de rentmeester het huis zou overgeven aan de Friezen en dat Jonker Oswald vrijgelaten zou worden. Ze mochten met hun soldaten en goederen veilig het land verlaten, wat ze op 20 mei deden. De Friezen vernietigden de muren en torens van het stenen huis en wierpen het bolwerk dat door de heerschappenn was opgeworpen in de grachten rond het huis.

Al het geschut dat ze op het huis vonden, zoals haken, scharpentijnen, steenbossen en vaten buskruit, brachten ze naar de Friezen in Franeker.

Het einde van kapitein Adriaen van Wick

Op 15 mei kwam een kapitein uit Groningen, genaamd Adriaen van Wick, in een herberg in Visflyt (Visvliet). Hij beweerde dat hij naar de Friezen in Franeker wilde reizen om daar zijn soldij te verdienen. Toen hij in de herberg opschepte over het verdienen van veel soldij vanuit Leeuwarden, kregen de leiders en de lokale bevolking een slecht gevoel over hem en verdachten hem van verraad. Ze namen hem gevangen en verdronken hem.

De kroniek van Worp van Thabor

Deze tekst is gebaseerd op het vijfde boek van monnik, kroniekschrijver en tijdgenoot Worp van Thabor. Het boek beslaat de geschiedenis van Friesland van 1499 tot 1523.

Dit is de periode onder het bewind van de Saksische Hertogen en daarna het conflict tussen een groot deel van Friesland, Gelre en de keizer Karel V van Spanje.

Het boek van Worp van Thabor (in modern Nederlands).