Gerrijt Martinus, bijgenaamd Soldaat, in Oostermeer (1737-1738)

Alle verhalen en verklaringen uit Oostermeer

Gerrijt Martinus, verhoor maart

Afzonderlijke verklaring van de gearresteerde Gerrijt Martinus.

Gerrijt Martinus woont in Oostermeer en is naar zijn beste weten in zijn zestiende levensjaar. Na verhoor en ondervraging verklaart hij dat zijn vader, Martinus Claases uit Oostermeer, hem voortdurend aanspoort 's nachts te gaan bedelen. Zijn vader dreigt hem te slaan als hij dat niet doet. Gerrijt zegt dat hij geen zin heeft om te bedelen, maar uit vrees voor de bedreigde straf 's nachts zijn huis moet verlaten.

Daarom ging hij onlangs in de schemeravond door de open achterdeur van Hessel Harmens diens schuur in. Later ging hij vanwege de kou op de lege bedstede in de kamer liggen slapen. Hij zegt dat hij helemaal niet het doel had daar iets te stelen en dat hij ook niets heeft ontvreemd.

Hij verklaart verder dat hij onlangs bij koud weer laat in gezelschap was geweest in het huis van de weduwe van Bouwe Cornelis. Toen hij naar zijn vader terugkwam, lag die al in bed en vond hij de deur gesloten. Daarna ging hij door een deur die openstond het huis van Sjoerd Atses binnen. Daar lag hij enige tijd op de koestal. Toen hij het erg koud kreeg, stond hij op om in het hooi te gaan liggen. Hij kon geen hooi vinden en ging tussen de beesten liggen.

Enige tijd later ging de deur van Sjoerd Atses open en hoorde hij praten. Hij dacht dat de bewoners al opstonden. Hij ging het huis in om zich bij het vuur te warmen. Binnen was niemand. Hij ging bij het vuur zitten en trok zijn schoenen uit. Kort daarna kwam Sjoerd Atses weer binnen.

Ates Sjoerds had tegen zijn zoon Sjoerd Atses bij diens thuiskomst gezegd dat er iemand in huis was. Sjoerd ontstak het licht en vond Gerrijt tussen de kast en het bed. Hij zei dat Gerrijt moest vertrekken en nooit meer heimelijk zijn huis mocht binnenkomen.

Gerrijt verklaart dat hij alleen naar het huis van Sjoerd Atses was gegaan om zich tegen de kou te beschermen. Hij heeft naar eigen zeggen niets gestolen, behalve twee wortels. Die had hij vanwege zijn grote honger opgegeten.

Na voorlezing verklaart hij dat dit de waarheid is. Hij bevestigt de verklaring met zijn merkteken. Opgemaakt op 4 maart 1737. In de ondertekening staat Geret Martinus.

De verklaring is na verhoor en confrontatie met de getuigen afgelegd voor mederechter en commissaris F. Haijes. Ook T. Ypeij wordt genoemd. De kopie is met het oorspronkelijke stuk vergeleken.

Gerryt/Gerrijt Martinus, verhoor januari

Afzonderlijke verklaring van de gedetineerde Gerryt Martinus.

Gerryt Martinus woont in Oostermeer en is naar zijn beste weten in zijn zeventiende levensjaar. Na verhoor en ondervraging verklaart hij dat hij niets weet van de woninginbraak die op 13 december 1737 bij Rinse Sijtses in Oostermeer is gepleegd en dat hij daaraan op geen enkele manier schuldig is.

Hij zegt dat hij die dag buiten de deur had geluisterd naar het rumoer dat Jan Gerrijt, smid in Oostermeer, in zijn eigen stoep maakte.

Hij zegt ook niet te weten wie de woninginbraak en diefstal op de 16de en 17de van diezelfde maand bij Wytse Foekes heeft gepleegd. Hij zegt daaraan geen aandeel te hebben gehad. Ook van de woninginbraak en diefstal bij Jacob Binnerts in Oostermeer weet hij niets, die onlangs heeft plaatsgevonden.

Dat is hem volledig onbekend. Hij zegt ook niet te weten wie de diefstal op 19 december 1737 in het huis van Oebele Binnerts in Oostermeer heeft gepleegd. Hij zegt daaraan op geen enkele manier schuldig te zijn.

De genoemde leren schoenen met koperen gespen die toen bij Oebele Binnerts waren gevonden, waren wel van hem. Die schoenen waren voor hem gemaakt door Sjoerd Atses, meester-schoenmaker in Oostermeer. Hij kan niet zeggen hoe die schoenen bij het huis van Oebele Binnerts zijn gekomen. Pas de zaterdagochtend daarna had hij gemerkt dat hij ze miste.

Hij zegt verder dat de woninginbraken en diefstallen op zowel 29 december 1737 als 4 januari van dit jaar in het huis van Wytse Foekes zonder zijn toedoen zijn gepleegd. Hij weet er naar zijn zeggen helemaal niets van. Na voorlezing houdt hij vast aan die verklaring en sluit haar af. Hij bekrachtigt haar met zijn gebruikelijke merkteken. Opgemaakt op 5 januari 1738. Gerrijt Martinus, met merk.

De verklaring is na het verhoor op 5 januari 1738 afgelegd voor de commissaris en fiscaal. F. Haijes en T. Ypeij worden genoemd. De kopie is met de oorspronkelijke stukken vergeleken en door hen bevestigd.

Gerrijt Martinus, bijgenaamd Soldaat

Dezelfde jongen in een reeks verklaringen: Gerrijt Martinus woont in Oostermeer, wordt bijgenaamd Soldaat en is bij zijn verhoor in zijn zestiende levensjaar. Hij vertelt over kou, honger en de druk van zijn vader Martinus Claases. Hessel Harmens vindt hem slapend; andere inwoners noemen hem als verdachte zonder de diefstal zelf te hebben gezien. De terugkerende verdenkingen mogen niet worden voorgesteld als bewezen daderschap in iedere zaak. Dit is een sterke kandidaat voor de herinnering aan een jongen die herhaaldelijk wordt beschuldigd.

Oostermeer 1737: Gerrijt Martinus in de kou | Toen en Toen

Oostermeer 1737: rokken van het bed bij Wytse Foekes | Toen en Toen

Oostermeer 1737: open deuren en vensters bij Wytse Foekes | Toen en Toen

Oostermeer 1737: geld uit de broek van Jacob Binnerts | Toen en Toen

Oostermeer 1737: nachtelijke diefstal bij Oebele Binnerts | Toen en Toen

Oostermeer 1737: nachtelijk voorval in de herberg | Toen en Toen

Deze mensen in andere verklaringen

Volg de genoemde personen en hun verwanten door de verklaringen. Op de themapagina staat welke identificaties waarschijnlijk zijn en welke onzeker blijven.

1737-1738: Gerrijt Martinus, bijgenaamd Soldaat

Vervoer 1715.

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.