Oostermeer 1769: Sjoukjen Harmens op het Witveen

Alle verhalen en verklaringen uit Oostermeer

Willemkje Jans

Willemkje Jans, echtgenote van Sipke Lieuwes, wonend op het Witveen in Oostermeer en in haar 40ste levensjaar, was opgeroepen, beëdigd en ondervraagd. Zij getuigde dat zij op 3 augustus 1769 met haar man per schuit van huis was vertrokken en op de 12de terugkwam. Vervolgens ontdekte zij dat een klein gouden knoopje met een streng zwarte koralen en een paar ronde zilveren schoengespen met de letters W. S., met de schoenen eraan, uit haar huis verdwenen waren. Zij vroeg haar kinderen, die thuis waren gebleven, wie er in huis was geweest. Zij zeiden dat een Sjoukjen.

. Sjoukjen Harmens, dienstmeid bij Errijt Errijts op het Witveen, was bij hen geweest. Zij sprak Sjoukjen erover aan. Die bekende uiteindelijk dat zij de genoemde goederen had genomen en ze wilde terugbrengen. Op de 19de deed zij dat ook, behalve de schoenen. Die kon zij naar haar zeggen niet terugbezorgen. Toen de getuige naar Errijt Errijts ging, zei hij dat Sjoukjen hem had bekend de schoenen in de wijk te hebben gegooid en ze niet terug te kunnen krijgen. Verder wist de getuige niets. Zij sloot haar verklaring na voorlezing en ondertekende. Bergum, 23 augustus 1769; de ondertekening schrijft Willemke Jans.

Errijt Errijts Jonge

Errijt Errijts, boer op het Witveen in Oostermeer en in zijn 26ste levensjaar, was opgeroepen. Hij legde een doopsgezinde bevestiging met twee vingers af en werd ondervraagd. Hij getuigde dat Sjoukjen Harmens sinds mei 1769 als dienstmeid bij hem woonde. Enige tijd geleden hoorde hij dat Sipke Lieuwes goederen waren ontstolen. Vervolgens kwam hij te weten dat Sjoukjen zich daaraan schuldig had gemaakt en de goederen had teruggebracht, maar dat een paar schoenen ontbrak. Vanwege deze omstandigheden had hij besloten haar buiten.

. Hij liet haar uit zijn huisdienst vertrekken, maar vroeg waar zij de schoenen had gegooid. Zij antwoordde dat zij ze in de wijk had gegooid. Sjoukjen Harmens was op de 16de bij hem vertrokken. Hij wist verder niets en sloot zijn verklaring na voorlezing. De slotzin verwijst naar de woorden van Sjoukjen, maar de juridische formulering is niet geheel duidelijk. Hij ondertekende eigenhandig. Bergum, 24 augustus 1769; Errijt Errijts Jonge. Ambtelijk slot voor ons, de grietman als commissaris en de klerk; dezelfde datum, H. W. Altena en G. Wilhelmi.

Sjoukjen Harmens

Verhoor van de gedetineerde Sjoukjen Harmens.

Sjoukjen Harmens, nu wonend bij haar moeder, de weduwe van Harmen Rutgers in Suameer, ruim zestien jaar oud, was als gedetineerde ondervraagd en geconfronteerd met de afgenomen verklaringen. Zij verklaarde dat zij sinds mei 1769 bij boer Errijt Errijts Jonge op het Witveen in Oostermeer had gewoond. Enkele weken geleden was zij bij Sipke Lieuwes thuis geweest, die.

. Terwijl zij daar was, had zij gelegenheid een gouden knoopje met een streng zwarte koralen en een paar ronde zilveren schoengespen met de schoenen weg te nemen. Zij verklaarde dat zij dat ook werkelijk had gedaan. Toen zij de goederen ongeveer een week had gehad, raakte zij in haar geweten bezwaard. en besloot ze terug te brengen. Zij ging naar de vrouw van Sipke Lieuwes en gaf de goederen terug, behalve de schoenen. Die had zij op de achterste. in Sipkes huis neergezet.

Fragment uit de verklaring: door armoede hier toe gekomen Was aanstonts naa de Daad berouw had geen beter Middel konde Vinden om te regte te krijgen dan de goederen aan den Eijgenaar Weder te geven

Zij zei verder dat zij door armoede hiertoe was gekomen, direct na de daad berouw had en geen beter middel wist om het goed te maken dan de goederen aan de eigenaar terug te geven. Verder wist zij niets. Zij sloot haar verklaring na voorlezing en zette een kruis als merk. Bergum, 24 augustus 1769; Sjoukjen Harmens, eigen gezet merk. Ambtelijk slot voor ons, de grietman en secretaris; dezelfde datum, H. W. Altena en A. Y. Sminia. Haar lezing van de plaats van de schoenen verschilt van de verklaringen van Willemkje en Errijt over de wijk; beide blijven staan.

Andere zaken op dezelfde locatie

Oostermeer 1772: huisbraak bij Rienk Warners en achtervolging van drie mannen | Geschiedenis | Toenentoen.nl

Oostermeer 1772: voedsel, kleding en linnen verdwenen in Oostermeer | Geschiedenis | Toenentoen.nl

Oostermeer 1775: een open kast na de kerkgang | Geschiedenis | Toenentoen.nl

Bergum 1771: Jan Hoijtes, een schort en twee hemden | Toenentoen.nl

Wilt u reageren?

Stuur ons een reactie

Heeft u aanvullende informatie, oude foto's of vragen over deze pagina? Laat het ons weten.

De meeste afbeeldingen op deze pagina zijn illustratieve historische reconstructies, gemaakt op basis van beschikbare historische informatie.